پرش به محتویات

Compose

Docker-Compose یک ابزار برای ساده‌سازی اجرای چند کانتینر مرتبط به هم است. در سناریوهای واقعی معمولاً یک اپلیکیشن تنها از یک سرویس تشکیل نمی‌شود؛ برای نمونه ممکن است نیاز باشد یک وب‌سرور (مانند Nginx)، یک پایگاه داده (مثل MySQL) و یک سرویس کش (مانند Redis) کنار هم کار کنند. مدیریت دستی این کانتینرها با دستورات docker run بسیار سخت و زمان‌بر خواهد بود. Docker Compose این مشکل را با یک فایل پیکربندی به نام docker-compose.yml حل می‌کند که در آن سرویس‌ها، شبکه‌ها و ولوم‌ها تعریف می‌شوند. سپس تنها با اجرای یک دستور می‌توان همه سرویس‌ها را هم‌زمان اجرا یا متوقف کرد.

از آنجایی که Docker-Compose وظیفه هماهنگ‌سازی (orchestration) این کانتینرها را بر عهده دارد، می‌توان آن را یک ابزار orchestration سبک دانست. تفاوت آن با ابزارهای پیچیده‌تر مثل Kubernetes این است که Compose بیشتر برای توسعه و محیط‌های کوچک یا تک‌ماشین طراحی شده است، در حالی که Kubernetes برای مقیاس بزرگ و کلاسترهای چندین سرور استفاده می‌شود.

دستورات docker-compose

فرمت کلی فایل docker-compose بدین شکل است:

simple docker compose code

version

مشخص‌کنندهٔ نسخهٔ Compose استفاده شده برای این فایل(مثلاً '3.8'). این فیلد اغلب اختیاری است، اما نوشتن آن کمک می‌کند بفهمیم از چه قابلیت‌هایی در این فایل پشتیبانی می‌شود. نسخه‌های مختلف، ویژگی های خاصی را فعال یا غیرفعال می‌کنند (مثلاً بعضی از گزینه‌ها در v2 و v3 تفاوت دارند).

services

هستهٔ فایل؛ هر سرویس (کانتینر منطقی) به‌صورت یک کلید زیرِ services تعریف می‌شود (مثلاً web, db, cache).

برای هر سرویس می‌توانید مشخصات زیر را بنویسید:

  • image
    • نام ایمیج یا تگ (مثلاً nginx:latest یا myapp:1.0).

  • build

    • برای ساخت ایمیج محلی؛ می‌تواند یک رشته (مثلاً ./app) یا یک map با context, dockerfile, args و غیره باشد.

  • context

    • مسیر دایرکتوری که Dockerfile و منابع در آن است.
  • dockerfile
    • نام فایل داکرفایل اگر غیر از 'Dockerfile' باشد.

  • args

    • آرگومان های دستور build

  • container_name

    • یک نام دلخواه برای کانتینر

  • ports

    • تعیین پورت‌ها به فرم "HOST:CONTAINER"
    • مثال: "8080:80" یعنی درخواست‌های به پورت 8080 میزبان به پورت 80 کانتینر فرستاده شوند.
  • expose
    • پورت‌هایی که فقط به شبکهٔ داخلی سرویس‌ها اعلام می‌شوند.
  • environment
    • متغیرهای محیطی؛ می‌تواند به‌صورت لیست VAR=value باشد یا به‌صورت key:value باشد.
  • volumes

  • bind mount: ./host/path:/container/path — تغییرات ایجاد شده در میزبان همزمان در کانتینر دیده می‌شود.

    • named volume: myvolume:/container/path — داکر این بخش را مدیریت می‌کند، مناسب برای دیتابیس‌ها و داده های پایدار.

  • networks

    • اتصال سرویس به یکی یا چند شبکهٔ تعریف‌شده در بخش networks (مثلاً frontend, backend). شبکه‌ها امکان جداسازی و تعیین policy را می‌دهند.

  • depends_on

    • اعلام وابستگی شروع؛ داکر ترتیب راه‌اندازی را تضمین می‌کند (اول آنهایی که در depends_on آمده‌اند اجرا می‌شوند) اما به‌طور پیش‌فرض فقط شروع کانتینر را تضمین می‌کند، نه اینکه سرویس آماده به کار.

  • command

    • دستور/آرگومان‌هایی که هنگام اجرای کانتینر اجرا می‌شود (جایگزین CMD ایمیج می‌شود).

  • restart

    • سیاست ریستارت کانتینر؛ میتوان تعیین کرد که در چه مواقعی سیستم ریستارت شود.
  • healthcheck
    • بررسی سلامت سرویس؛ یعنی میتوان بعد اجرای سرویس بررسی کرد آیا سرویس به درستی کار میکند یا خیر. شامل test, interval, timeout, retries, start_period. این ویژگی برای orchestration و مانیتورینگ بسیار کارآمد است.

volume

Volumes مکان‌هایی هستند که داده‌ی کانتینرها را بیرون از لایه‌ی image و فایل‌سیستم کانتینر نگهداری می‌کنند تا داده‌ها پایدار (persistent) بمانند؛ یعنی وقتی کانتینر حذف یا دوباره ساخته شود، اطلاعات روی Volume حفظ می‌شوند. برخلاف bind mountها (که یک پوشه‌ی مشخص روی میزبان را به داخل کانتینر وصل می‌کنند)، named volumes توسط خود داکر مدیریت میشود — مسیر فیزیکیِ آن معمولاً در /var/lib/docker/volumes/... قرار می‌گیرد و برای اشتراک‌گذاری داده بین چندین کانتینر یا برای جدا کردن داده از چرخه‌ی عمر کانتینر بسیار مناسب است.

در docker-compose.yml می‌توان Volumeها را در سطح بالای فایل تعریف کرد (کلید volumes:) و سپس در هر سرویس آن‌ها را mount کرد. در این نوع تعریف می‌توان گزینه‌هایی مثل driver را مشخص کرد؛ local driver به‌معنی استفاده از فایل‌سیستم میزبان است (که خودِ داکر آن را مدیریت می‌کند). استفاده از named volumes باعث خوانایی، مدیریت بهتر و ایمن‌تر شدن داده در محیط‌های چند کانتینری می‌شود.

volumes

این کلید در سطح بالای فایل docker-compose.yml تعریف می‌شود و نشان می‌دهد در ادامه چند named volume تعریف خواهند شد. توجه کنید که volumes هم‌ردیف services است (یعنی یک بخش جداگانه برای تعریف Volumeها).

volume name

در عکس قبل web_data نام یک named volume را مشخص می‌کند؛ در اینجا نام Volume برابر web_data است. با این تعریف داکر یک Volume جدید با این نام ایجاد می‌کند (یا اگر از قبل موجود باشد از آن استفاده می‌کند).

driver

گزینه‌ی driver مشخص می‌کند چه رانده‌ای برای ذخیره‌سازی استفاده شود. مقدار local به‌معنی راننده‌ی پیش‌فرض داکر است که از فایل‌سیستم میزبان استفاده می‌کند. عملاً مسیر فیزیکی داده‌ها را داکر مدیریت می‌کند (مثلاً در لینوکس معمولاً /var/lib/docker/volumes/web_data/_data).

Network

‫در فایل docker-compose، بخش networks محلی است که شما شبکه‌های سفارشی‌ای را تعریف می‌کنید که هنگام اجرای docker compose up ساخته می‌شوند. این شبکه‌ها تعیین می‌کنند کانتینرهای مختلف چگونه به هم متصل شوند، آیا در یک شبکه مشترک قرار می‌گیرند و می‌توانند با هم صحبت کنند یا در شبکه‌های جدا قرار می‌گیرند تا ایزوله شوند. اگر اصلاً شبکه‌ای تعریف نکنید، Compose به‌صورت خودکار یک شبکه‌ی پیش‌فرض برای پروژه می‌سازد؛ تعریف صریح شبکه به شما کنترل بیشتری روی نام، نوع (driver)، محدوده آدرس‌دهی (IPAM) و گزینه‌های دیگر می‌دهد.‬

‫هر شبکه می‌تواند یک driver داشته باشد (مثلاً bridge, overlay, host, macvlan و غیره) که رفتار و حوزه‌ی آن شبکه را تعیین می‌کند. برای مثال bridge معمولاً برای اجرا روی یک هاست واحد استفاده می‌شود و overlay برای شبکه‌های چندهاستی.